Όταν οι οικονομολόγοι σκέφτονται τις μεταβολές της οικονομικής δραστηριότητας από τρίμηνο σε τρίμηνο ή από χρόνο σε χρόνο (βραχυχρόνιες μεταβολές), εστιάζουν στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ παραγωγής, εισοδήματος και συνολικής ζήτησης για αγαθά και υπηρεσίες.

Οι μεταβολές στη συνολική ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών οδηγούν σε μεταβολές στη συνολική παραγωγή και την απασχόληση.

Οι μεταβολές στη συνολική παραγωγή και την απασχόληση οδηγούν σε αλλαγές στο συνολικό εισόδημα.

Οι μεταβολές του συνολικού εισοδήματος (και της απασχόλησης) οδηγούν σε περαιτέρω μεταβολές στη ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών.

Αυτή η άποψη της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας βραχυπρόθεσμα, η οποία είναι η κυρίαρχη άποψη μεταξύ των μακροοικονομολόγων, οφείλεται στη Γενική Θεωρία του Keynes (1936), ο οποίος την ανέπτυξε ως απάντηση στη μεγάλη ύφεση της δεκαετίας του 1930 και στην αδυναμία των λεγόμενων «κλασσικών» οικονομικών να την εξηγήσουν ικανοποιητικά.

Σύμφωνα με το βασικό κεϋνσιανό υπόδειγμα, η παραγωγή και το εισόδημα βραχυπρόθεσμα εξαρτώνται από τη συνολική ζήτηση, η οποία εξαρτάται από το εισόδημα, το οποίο είναι ίδιο με την παραγωγή.

Η εξωγενής αύξηση της συνολικής ζήτησης, όπως η αύξηση της αυτόνομης κατανάλωσης, των επενδύσεων ή των κρατικών δαπανών, οδηγεί σε αύξηση της παραγωγής και αντίστοιχη αύξηση του εισοδήματος. Αυτή η αύξηση του εισοδήματος οδηγεί σε περαιτέρω αύξηση της ζήτησης μέσω της κατανάλωσης, η οποία οδηγεί σε περαιτέρω αύξηση της παραγωγής και ούτω καθεξής. Το τελικό αποτέλεσμα είναι μια αύξηση της παραγωγής που είναι πολλαπλάσια από την αρχική μεταβολή της συνολικής ζήτησης, ανάλογα με τον πολλαπλασιαστή.

Ενώ η αύξηση των κρατικών δαπανών που χρηματοδοτούνται μέσω δανεισμού αυξάνει τη συνολική ζήτηση και την παραγωγή σύμφωνα με το ύψος του πολλαπλασιαστή, η αύξηση των κρατικών δαπανών που χρηματοδοτούνται μέσω της αύξησης των φόρων αυξάνει τη συνολική ζήτηση και την παραγωγή κατά το ίδιο το ποσό της αύξησης. Ο πολλαπλασιαστής του ισοσκελισμένου προϋπολογισμού ισούται με τη μονάδα. Ο λόγος είναι ότι η αύξηση των φόρων μειώνει τη συνολική ζήτηση μέσω της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών.

Το μέγεθος του πολλαπλασιαστή σχετίζεται άμεσα με το μέγεθος της οριακής ροπής προς κατανάλωση. Όσο μεγαλύτερη είναι η οριακή ροπή προς κατανάλωση, τόσο μεγαλύτερος είναι ο πολλαπλασιαστής.

Σύνδεσμος στις Διαφάνειες της Διάλεξης

Διδακτικά Συγγράμματα

Mankiw Κεφ. 11.1

Blanchard Κεφ. 3